Ik haat afscheid nemen. Ik wil nooit afscheid nemen. Ik kan nooit afscheid nemen.
Toch moet het een keer, van mensen die je lief zijn, van een land wat je lief is geworden.
Ik hou van Suriname, Suriname heeft mijn hart gestolen, bij de eerst stap die ik zette op de grond van dit mooie land.
Mi lobi Sranang, ik hou van haar grond, haar geuren, haar eten, haar vruchten, haar temperaturen.
Ik hou van de helende werking van dit land, haar warmte die als een zachte omarming mij genezen heeft van verdriet, van een periode die ik als mooi, bijzonder, noodzakelijk, maar ook als pijnlijk heb ervaren.
Haar genezende werking heeft tot in mijn botten plaatsgevonden..
Ik heb hier rust en kalmte ervaren, nieuwe mensen ontmoet, bijzondere ervaringen opgedaan en veel liefde mogen ontvangen.
Liefde van Eddy, Nita en Jennifer, die mij een thuis hebben gegeven. Mijn gastouders waren.
Deze mensen stelden hun huis voor mij open, zorgden ervoor dat het mij aan niks ontbrak, zorgden voor mij alsof ik hun kind was, gaven mij een thuis gevoel.
Eddy die mij veel geleerd heeft, over dat je je idealen en dromen moet volgen. Nita en haar zorgzaamheid, ongerustheid en aanstekelijke lach en zorgde dat er genoeg koek was voor bij de koffie. Jennifer die mij deed denken aan mijn mooie dochter Noa en mooie zoon Hossam.
Liefde van Evelyne en haar man, die mij het gevoel hebben gegeven een soort familielid te zijn.
Liefde van Helga, lief mens.
Liefde van Kenneth, met zijn mooie verhalen, van dokter F.B met zijn charmes, van alle taxichauffeurs die mij van A naar B brachten.
Liefde van alle poli zusters en hun artsen die mij het zelfvertrouwen gaven door hun enthousiasme en motivatie iets van mij geleerd te hebben.
Liefde van de marktkooplui en andere volstrekt vreemden die mij spontane levensverhalen vertelden op straat, in de bus, waar dan ook.
Liefde van Alexander, die met zijn zakelijke insteek, maar ook zijn grappen en grollen mijn hart heeft gestolen.
Liefde van de groep Nederlandse artsen waar ik in 3 dagen een band mee heb opgebouwd. Veel plezier mee heb beleefd en mooie dingen mee heb ervaren.
Liefde van Cordy, onze gids en grappenmaker.
En.. liefde van Wouter, die mij heeft meegenomen naar dit prachtige land, zonder hem was dit niet mogelijk geweest. Mijn respect voor deze man is immens gestegen, meer dan het al was.
Deze man heeft respect verdiend, door alle uren die hij heeft geïnvesteerd om het congres mogelijk te maken. En met succes!
Deze man die mij heeft meegenomen naar plekken uit zijn jeugd, zijn herinneringen met mij wilde delen, mij veel heeft geleerd over Suriname en zijn gebruiken, tradities en culturen.
Onze verhalen die we elkaar vertelden ’s morgens vroeg bij het wakker worden of spontane momenten. We hebben mooie dingen samen gedeeld.
Lieve Wouter, ik dank je vanuit de grond van mijn hart. Ik hou van je, maar dat weet je.
Maar vooral, vooral liefde van Su, mi Switie Sranang, ik ga je missen, wat zal ik dit land missen.
Met pijn in mijn hart moet ik afscheid nemen, maar ik wil ook terug naar huis.
Met liefde kijk ik uit naar het weerzien met mijn kinderen en iedereen die mij lief is, mijn zus, die ik dankbaar ben voor een groot deel van mijn nieuwe start.
Naar mijn collega’s die mij dit zo gunden, met me meeleefden en er waren voor mij toe het goed ging, maar zeker ook toen het niet goed ging.
Ik ben veranderd, Su heeft mij veranderd. Su zorgt ervoor dat er maar 1 ding in het leven er toe doet.
Liefde, liefde voor jezelf, liefde voor je naasten, liefde voor je medemens.
Ik heb geld verdiend met mijn training, goed geld.
Het is naar Evelyne, voor de baby. Murphy is een huis aan het bouwen, helemaal alleen, met een babykamer…
Door digitale tegenslagen, lees..geen internet, sms, wifi, of uberhaupt kunnen bellen door geen bereik en de brand van Vodafone, van 3 april tot thuiskomst, waar ik ook geen laptop had en later wel en deze het weer niet deed, en ik nu dus bij Wouter thuis zit, mijn voorlaatste blog te schrijven, wilde ik deze verhalen toch vastleggen en delen.
Voor mezelf, voor jullie:
Ik zit op dit moment, donderdagavond 5 april op mijn hemelbed in Anaula mijn blog alvast vooruit te schrijven terwijl er een behoorlijke regendans buiten plaatsvindt. Het regent al een poosje, soms hard en tropisch, nu miezert het na. Warme regendruppels, maar toch, je wordt er behoorlijk nat van.
Waarom ik vooruit schrijf? Tijd, tijd is tegen mij en dit is de enige manier om vanuit dit prachtige land, mijn voorlaatste verhaal met jullie te delen.
We zijn dinsdag met de groep Nederlandse artsen vertrokken met een busje richting Atjoni, de vertrekplaats waarvandaan onze boot zal varen naar het eilandje Anaula langs de Surinamerivier in het binnenland van Su.
De busreis zal zo’n 3 uur in beslag nemen inclusief tussenstops. Met airco in de bus, het belooft weer een hete dag te worden gaan we op weg. Onderweg vertelt Wouter wat er zoal onderweg te zien is en de historie er achter. Wouter weet veel over Suriname en weet ook op een leuke wijze zijn kennis te delen met iedereen, vragen komen er en worden beantwoord, onze reisleider tijdens deze trip. Ook de chauffeur attendeert ons regelmatig op bezienswaardige plekjes.
Zo rijden we richting de boot. Een tussenstop vindt plaats voor een plas en drinkpauze.
We komen aan in Atjoni. Daar zien we veel Surinamers die met soms hele inboedels en boodschappen vanuit de stad, die ze meenemen naar hun dorpen waar ze zelf wonen of voor familie.
De korjalen, de kano’s die gebruikt worden vervoeren van alles, complete koelkasten, stoelen en tassen vol spullen.
We moeten even wachten en ik aanschouw het tafereel van aankomst en vertrek.
Dan komt onze boot en stappen we in. We worden welkom geheten door Cordy onze gids en reisleider. Het is een guitige knul van mid twintig die ons op een komische manier vertelt wat we moeten doen bij het instappen, waar we op moeten letten en wat wel en niet mag tijdens de tocht. Zwemvest verplicht, handjes binnenboord, onder andere voor de piranha’s en niet vanuit de boot fotograferen als we een dorpje passeren, dit uit respect voor het dorp.
De tocht zal dik een uur duren stroomopwaarts.
Aan boord is een bootsman die de boot zal besturen en Cordy zal hem begeleiden tijdens de tocht, dat wil zeggen dat hij aan het hoofd zal gaan zitten en zal kijken of het veilig is om door bepaalde routes te kunnen varen, je hebt te maken met de stroming, waterstand, geulen en grote rotsen her en der waar je langs moet.
Tijdens de tocht kijk in mijn ogen uit, het binnenland, links en rechts alleen maar bos, groen, af en toe een mooie vogel, iedereen is onder de indruk. Er heerst een goede sfeer en Cordy zorgt er voor dat we na een uur veilig op de plaats van bestemming aankomen.
Anaula Nature Resort, een particulier eiland wat door een man ooit is opgekocht en waar cabana’s op zijn geplaatst, een restaurant, lobby, conferentie en yogaruimte, een speelplaats voor kinderen, zwembad en een mooie aangelegde tuin. Het ziet er allemaal romantisch uit. Mooie plek voor een paar dagen onthaasten. Dat gaan we ook doen, na alle drukke dagen van congres, praktijkbezoeken, presentaties, even niks, relaxen, zwemmen, lezen en kletsen onder het genot van.
Klam en zweterig zetelen we ons in het restaurant en Cordy legt het programma voor de rest van de dag uit. Eerst gaan we heerlijk eten en daarna zal er een culturele avond plaatsvinden met lokale dames die voor ons een traditionele dansuitvoering zullen verzorgen.
Ook vertelt Cordy ons doodleuk dat er geen internet is, dus ook geen wifi en dat er stroom is van 19.00 tot 23.00!. Dus! Dat worden rustige dagen voor Amina.
Wat me verontrust is dat ik zelfs geen bereik heb met mijn mobiel. Wouter wel, dat is dan weer een geruststelling.
Ieder van ons zoekt zijn toegewezen cabana en gaat zich opfrissen, zo ook Wouter en ik. We gaan gezamenlijk eten en na eten worden alle stoelen in een kring geplaatst, het gaf mij even een “verjaardags, de koektrommel gaat rond” gevoel.
Dan komen de Saramaccaanse vrouwen uit het dichtstbijzijnde dorp Ladouani met nog een jongeman. Ze zijn traditioneel gekleed, dat wil zeggen de vrouwen hebben een t-shirt aan en een wikkelrok, uitleg over de kledij wordt ons door Cordy gegeven. Als je getrouwd bent, heb je een wikkelrok aan en daaromheen nog een doek die aan de achterkant met de punt naar beneden wordt gedragen.
De jongeman is westers gekleed.
Verschillende dansen met elk hun eigen betekenis worden opgevoerd en met regelmaat worden er mensen uit het publiek gevraagd mee te doen, zo ook ik. Leuk, maar ik laat het liever aan de profs over.
We genieten van de zang en dans, waarna de vrouwen en heer ons op hun wijze begroeten en terug gaan met de boot naar hun dorp.
Iedereen is moe van de reis en gaat naar bed. Geen airco op de kamer zorgt voor een klamme en warme nacht. Het prachtige hemelbed maakt een hoop goed, maar toch. Ik slaap onrustig, zweet veel en ben vroeg wakker.
Om 07.15 staan Wouter en ik in de achtertuin.. aapjes in de bomen! Capucijner en doodshoofdaapjes, Joepie! Zo schattig!
Na het ontbijt, vertrekken we met Cordy naar zijn dorp Ladouani. Cordy werkt vast voor het Resort, maar bezoekt met regelmaat zijn dorp en gaat dan weer een week naar Paramaribo, waar hij woont.
Uitleg over wat mag en niet mag is nodig. We mogen niet fotograferen in het dorp, althans niet in zijn dorp. In het christelijke dorp iets verderop, wat we ook zullen bezoeken, zijn ze iets soepeler. Iedereen respecteert dit.
We maken kennis met de bewoners, de Saramaccanen, er valt ontzettend veel over te vertellen, maar daar is deze blog niet voor bedoeld. Veel hebben we van Cordy geleerd, over zijn dorp, oorsprong en gebruiken en rituelen.
Het was een mooie ervaring en we varen met de boot terug voor de lunch, warm eten!
Siësta, en iedereen neemt het ervan, de hangmatten liggen vol en iedereen ligt voor een paar uur voor pampus.
Na de lunchvolgde een boswandeling door de jungle van Anaula,
Cordy vertelt over de verschillende bomen en planten, hun geneeskrachtige werking en over de verschillende dieren die je kunt tegenkomen.
Ook dat Ronny Brunswijk met zijn leger op dit eiland gesitueerd was, een mooi en boeiend verhaal volgde.
Cordy is een gedreven jongen van 26, met veel kennis over het eilandje, de geschiedenis en weet alles op een superleuke en grappige manier te vertellen. Iedereen hangt aan zijn lippen gedurende de hele wandeltocht.
We luisteren naar zijn verhalen en kijken onze ogen uit. We zien aapjes, oeroude bomen, mooie paddenstoelen en vlinders.
Zo komen we na dik een uur weer aan bij het restaurant waar het borreltijd wordt, De Parbo vloeit rijkelijk en ook de wijn blijft niet gespaard.
We kunnen weer aan tafel en we krijgen weer een heerlijke warme maaltijd.
Na het uitbuiken stappen we in de korjalen voor de nachttocht, we gaan kaaimannen spotten. Het is een redelijk heldere klamme warme avond en zo varen we langs de rivierkant op zoek naar kaaimannen. Helaas zonder resultaat. Wel wordt er gevraagd om de boot even stil te leggen. Stilte…even zo mooi. We genieten van de sterrenhemel.
Dit doet mij denken aan de sterrenhemel van Frankrijk in augustus.
We varen terug, gaan aan de bar hangen en bestellen de nodige djogo’s om de dag af te sluiten. We hebben zoveel informatie gehoord, zoveel gezien, dat we er nog lang voer napraten. Het was mooi en indrukwekkend.
Vandaag zijn we naar een Saramaccaans museum geweest, gerund door Rastafari’s, kunstenaars die prachtige houtwerken gemaakt hebben en die in het dorp Pikin Slee tentoongesteld staan. In combinatie met een tentoonstelling van de historie en gebruiken van de Saramaccanen maakt dit museum een leuke ervaring. Wat ook een bijzondere ervaring was, was dat er Wifi was in het museum! Dat geloof je toch niet?
Anaula Resort, 4 sterren, noppes, dorpje met museumpje, internet!
Snel check ik even mijn mail, beantwoord ik er een en stuur ik snel nog een facebookberichtje, kon het niet laten, sorry.
Vanmiddag zou een deel van de groep nog een wandeling gaan maken na de siësta. Tot het begint te regenen, hard en lang.
Cordy besluit niet te vertrekken, het zou een wandeling worden waar uiteindelijk niemand echt van kan genieten.
Dus zit ik nu op bed op de laptop van Wouter mijn blog te schrijven, gaan we zo eten en zal ik met Wouter onze laatste avond in Suriname doorbrengen met deze groep mensen die ik inmiddels goed heb leren kennen, ik stuk voor stuk lief vind. Een groep mensen die goed met elkaar overweg kan, de nodige humor met elkaar deelt, op elkaar wacht, eten en drinken met elkaar deelt en een luisterend oor heeft.
Ik hecht mij snel aan mensen, dus ook aan deze groep. Terwijl ik dit schrijf, denk ik aan het afscheid wat er morgen aan zit te komen, een van de 4, de volgende zal zijn van Evelyn en haar man, van Eddy en Nita en dan van Wouter.
Niet over nadenken, nog even genieten, Wouter en ik moeten eerder en op tijd weg. Er is geregeld dat we met een klein vliegtuigje kunnen van Ladouani naar Paramaribo, een vlucht van 45 minuten, scheelt 5 uur reistijd. Het binnenland nog even van bovenaf bewonderen, dan nog even een paar uur thuis, waar er koffie en koek op me wacht.
Ken je het verhaal van de sprookjesvlucht over de jungle van Suriname? die ging niet door...
Door hevige regenval ging onze vlucht dus niet door, het vliegtuigje kon niet landen of vliegen door de blubber en drassigheid en moesten we met de groep terug in de boot en met de bus. Geen probleem, als we onze vlucht maar halen.
We mogen mee in de nieuw boot, joepie, mazzel dat we hebben, een nieuwe boot!
Deze blijkt al snel zo lek als mandje, echt waar, zo nieuw is deze boot. Dat wordt hosen en Cordy doet dit alsof zijn leven ervan af hangt. in eerst instantie lijkt de groep niets in de gaten te hebben, maar Wouter en ik die achterin zitten voelen toch enige nattigheid onder onze voetjes omhoog komen.
Cordy is Cordy niet als hij er niet voor zal zorgen ons veilig terug naar Atjoni te brengen.
Dat lukt, met behulp van een onderweg van een andere boot verkregen plastic bordje hoost hij al het water eruit.
Droog kunnen we de bus in, we nemen afscheid van Cordy, onze Cordy, die het ons zo naar het zin heeft gemaakt, voor ons heeft gezorgd en heeft entertaind. Tot ziens lief mens.
Wouter en ik komen rond 17.00 thuis aan.
Murphy zal ons naar het vliegveld brengen, Evelyne komt nog even langs om afscheid te nemen.
We nemen nog wat gezamenlijke foto's en dan is het moment daar..afscheid.
Vreselijk, ik wil naar huis, naar mijn kinderen, maar ik wil geen afscheid nemen van deze lieve mensen. Maar het moet.
Ik vindt op een onbewaakt moment een 1 op 1 momentje met Evelyn, strijk over haar buik, Zij is namelijk zwanger, al zo lang gewenst en nu mag het zo zijn, ik wens haar al het goeds van de wereld en gezondheid voor haarzelf, man en kindje. We laten onze tranen de vrije loop.
Zo ook bij Eddy en Nita..een dikke Brasa en tranen, ook Jennifer die op de valreep op tijd thuis komt geef ik nog een dikke knuffel en zoen...tot ziens..tot gauw.
Stilletjes piep ik in de auto nog wat na, kijk ik nog zoveel mogelijk naar buiten, naar Paramaribo, naar Su...mijn Su..
Gisteren is mooi afgesloten, bij thuiskomst kwam Wouter overduidelijk moe, maar voldaan thuis, een dikke brassa was nodig.
Wouter ging wat later terug naar Eco Resort om met de groep Nederlandse artsen een hapje te gaan eten.Ik had de hele dag al wat last van hoofdpijn en besloot thuis te blijven,ging vroeg naar bed.
Vanmorgen weer vroeg eruit, 5.30, om vervolgens om 07.00 dokter Nathalie op te halen bij Eco en vervolgens naar de RGD poli van dokter F.B te gaan. Daar zou zij als huisarts een ochtendje meelopen en ik, ik ging meekijken en dokter F.B even gedag zeggen :)
Eenmaal aangekomen keek dokter Nathalie haar ogen uit, de wachtkamer die zich buiten bevind, de dossiers die nog met de hand worden bijgehouden, de zeer kleine ruimte waarin toch gauw zo'n 8 zuster door elkaar liepen. Dokter F.B heette ons welkom. Een dikke brassa volgde.
In zijn spreekkamer kregen we 2 stoeltjes en heb ik 2 consulten bijgewoond. Consulten die ik in Nederland als assistente alleen mag uitvoeren. Een diabetes patient controleren en een patient die voor zijn herhaalmedicatie komt. Tussendoor een laboratoriumuitslag opvragen, ook een assistententaak mijnsinziens. Zonde van de tijd, helaas de orde van de dag.
Dokter F.B realiseert zich dit terdege, zegt ook dat je engelengeduld moet hebben, zeker als er in dat half uur wel 6 keer een zuster binnen komt lopen voor voor mij niet terdoende zaken die, als je ze verzamelt op een rustig tijdstip besproken kunnen worden. Dokter Nathalie en ik fluisteren hier over en spreken onze verbazing uit. Zoveel dingen die anders kunnen.
Maar het werkt, dus waarom veranderen.
Ik blijf niet lang, omdat ik nog nodig ben op de Telesur poli. Een brassa van dokter F.B, een groet aan dokter Nathalie en een kort praatje met de zusters die mij vertellen dat ik zeker moet terugkomen, lief.
De taxi brengt mij naar de stad waar ik heel hartelijk wordt ontvangen door de meiden waar ik onder andere training aan heb gegeven. Ik lever daar de Triagewijzer af, onze bijbel die wij in Nederland hanteren, daarin staan alle meest voorkomende klachten met het bijbehorende advies wat je zou kunnen geven. Er hoort een cd rom bij die ik ook achterlaat. Ze kunnen er dan mee spelen, hoewel ze deze niet echt kunnen hanteren, omdat ze simpelweg niet bevoegd zijn adviezen te geven, niet de juiste opleiding ervoor hebben.
Ook met dokter Goedschalk heb ik nog een praatje en reken ik met hem af, ik krijg namelijk betaald voor de training die ik heb gegeven.
Toch mooi meegenomen.
Zo rond een uur of 10 begeef ik mij richting de stad waar ik nog een laatste keer doorheen zal slenteren, dit keer op zoek naar souvenirs. Gelukkig, de winkels zijn open en ik loop door de winkels, neem mijn tijd en kijk rustig rond. Ik slaag prima, voor ieder wat.
Tussen door geeft mijn maag aan gevoed te willen worden en uiteraard begeef ik mij weer naar mijn vertrouwde koffiebarretje, sorry, ze hebben nu eenmaal goeie koffie.
Het meisje wat er werkt herkent me inmiddels en zegt ' ben je hier nu alweer?', ik lach en vertel haar dat ik voor het eerst in Suriname ben, hier per toevalen dosis geluk ben beland en geniet van haar koffie en muffins. Zo raken we aan de praat terwijl mijn koffie met liefde voor me gemaakt wordt.
Ik geniet wederom intens op het terassje, het is echt de laatste keer, een weemoedig gevoel overvalt me.
Ik loop naar de I love Su winkel, de official store voor alles wat je maar kan bedenken met de tekst ' I love Su' erop, ik had al menig surinamer zien lopen in T-shirts met deze opdruk, ik kan niet achterblijven.
Tenslotte wil ik nog even naar de overdekte markt waar ik aan het begin van onze reis met wouter geweest ben. Ik loop er doorheen en snuif alle geuren in me op, het is druk. Ik blijf staan bij een vrouw die van alles verkoopt, van maggiblokjes tot sambal in flesjes. We raken aan de praat en ze vertelt me me dat ze eigenlijk veel meer te verkopen heeft, maar niet alles kan uitstallen.
De brandweer houdt een grote schoonmaak eens in het kwartaal, dan moeten alle hallen leeg zijn. Alleen weet ze niet wanneer.
Al eens in de Beverwijkse Bazar geweest? Nou, hallen van die omvang, en daar dan zo'n 20-tal van, ongeveer. Eens in de 3 maanden helemaal leeg!!
Dus neemt ze niet teveel mee, maar dat frustreert haar, omdat ze graag meer wil verkopen.
Ik koop wat spulletjes bij haar, niet nader te noemen, anders weten de thuisblijvers wat en daar neem ik het voor mee, is het geen verassing meer. Ik groet haar, wens haar een vruchtbare dag. Ze groet mij terug met 'kom gauw weer terug, Su heeft mensen als jij nodig, die investeren in ons land'. Met een glimlach loop ik nog wat door de markt.
Ik neem de bus naar huis waar Wouter al de hele dag binnen zit achter de pc, heerlijk, hij hoeft niks meer, mailt er rustig op los, schrijft zijn verslagen, waaronder voor de krant hier, 1 artikel is al geplaatst. Ik geniet van het feit dat hij zo zit te genieten.
Nita heeft Petjiel gemaakt, heerlijk!! Met kip! Het bestaat uit kouseband, een soort tauge en de overheerlijke pindasambal!! Daar gaat het om, de pindasambal er over heen, heet, maar zooo lekker!!
Wouter steekt me aan, ik doe mijn makkelijk zittende joggingbroek weer aan en ga tutten, facebook, muziek in mijn oren, kortom niet veel.
Ik schrijf mijn blog en Wouter draalt wat om ons heen, om mij heen, hij verveelt zich, zit de hele dag al binnen, tijd dat die jongen eens een potje gaat voetballen.
We moeten onze koffer al inpakken. Ik dacht het niet! Het is echt zo helaas. Morgen vertrekken we naar Anaula Resort, een 4 sterren resort in het binnenland. Ik hoop daar echt aapjes, vogels en ander moois te kunnen zien en vastleggen. Verder is het ontspanning, zwemmen in het zwembad, liggen in de hangmat en lezen, dansen, heel vervelend. Als we vrijdag terugkomen dan hebben we te weinig tijd, we moeten om 18.30 richting het vliegveld om uiteindelijk om 22.30 terug te vliegen naar huis.
Stiekem hoop ik dat het plan wat er ligt, om Wouter en mij eerder naar huis te kunnen laten gaan vanaf Anaula, dit met een klein vliegtuigje te doen doorgaat. Dat lijkt me een supergave afsliting van een mooie reis, nog even van bovenaf en toch dichtbij de binnenlanden bekijken.
Nu gaan we naar de voetbalwedstrijd, een lading testosteron op een voetbalveld, Surinamers in combi met Nederlanders.
Het feit dat ik niet eerder mijn blog heb bijgehouden de afgelopen dagen heeft te maken met 3 dagen congres.
En dan zou je denken, dat moet je toch juist elke dag even bijhouden, daar gingen jullie uiteindelijk voor naar Suriname?
De organisatie van het congres heeft maanden geduurd, Wouter is zeker de laatste weken, dag en halve nachten bezig geweest om het congres weer op een dusdanige manier te organiseren dat het liep zoals het liep en loopt, uiteraard met behulp van logistiek organisator Alexander, waarvoor ook een diepe buiging.
Toch was ik van mening dat niet iedereen zat te wachten op 3 dagen blogverhalen over het congres, hoe boeiend, interessant, leerzaam het ook was.
Ik had dus voor mezelf besloten om deze mooie dagen in 1 verhaal te verwerken.
Op dit moment schrijvende zijn ze bezig met de laatste workshoprondes.
Ik zal een korte omschrijving geven van de afgelopen 3 dagen.
Met als begin de vrijdag.
Wouter begon de dag met een droom die hij vanuit het niets begon te vertellen, de slaap nog in mijn ogen. Ik zal er niet teveel over vertellen, maar het betrof onze K.H Beatrix en haar zonen.
Wouter wist het zo levensecht te vertellen alsof hij werkelijk op het punt stond K.H Alexander en Maxima te bellen om nog een aantal dingen door te nemen. Ik moest al plassen, maar het vertellen van deze droom werkte niet bevordelijk op mijn blaas. Lachend zijn we opgestaan.
Lekker wakker worden zo.
De deelnemers uit Nederland kwamen in chinees restaurant Lucky Twins (ik heb de naam ook niet verzonnen) mooi op tijd aan na een 3 uur durende stadwandeling door Paramaribo. Nog doodmoe van de vlucht en enigszins een jetlag werden ze hartelijk ontvangen door Evelyn en haar 2 vriendinnen die de taak van de inschrijving van iedereen op zich hadden genomen. Daar zaten ze, alledrie gesommeerd door Evelyn in het zwart te komen en pico bello er uitziend met de allermooiste glimlach op hun gezichten. Zo wil iedereen wel een congres bijwonen.
We wachten met smart op deelnemers uit Suriname, artsen, psychologen, fysiotherapeuten en maatschappelijk werkers, de doelgroepen waar dit congres voor bedoeld is.
De vooraanmelding gaf het aantal 11 aan voor die vrijdagmiddag die duurde van 14.30 tot 19.00.
Teleurstellend laag, maar de ervaring leerde en he, we zijn in Suriname, dat er vaak pas mensen op het laatste moment komen, dus daar hadden wij onze hoop op gevestigd. Vorig jaar was dit ook het geval, 25 aanmeldingen, uiteindelijk 100 man aan de deur. Moest goed komen zou je denken.
Helaas, zelfs de 11 hebben we die vrijdagmiddag niet gehaald, uiteindelijk zaten we met in totaal zo'n 35 mensen in de zaal, niet leuk, maar het was niet anders.
De aftrap is gedaan door Wouter en daarna kon het congres van start gaan met mooie onderwerpen als 'SOLK, somatisch onverklaarde lichamelijke klachten', pijntjes die niet te verklaren zijn, even kort uitgelegd. Verder het mooie, maar beladen onderwerp 'Tijdig praten over overlijden.' In Suriname en andere soortgelijke landen met haar eigen culturen, is het moeilijk om te praten over ongeneeslijke ziekten en dood. Het is belangrijk dat dit bespreekbaar wordt gemaakt. Het schijnt nog te vaak voor te komen dat een ongeneeslijk zieke patient die binnen korte termijn overlijdt niet eens weet waar hij/zij aan overlijdt en dit vaak alleen de familie betreft. En als de patient het al weet, dan wordt er niet over gepraat. Het is iets wat je overkomt. Vaak is er dan geen ruimte voor emoties of praten erover. Er valt veel over te schrijven, maar ik beperk het het even tot dit gegeven.
Andere onderwerpen waren een 'huisartsen informatie systeem' wat is geintroduceerd, huisartsen hebben vaak nog geen computer, laat staan een computersysteem waar men mee kan werken, zoals afsprakenplanning, dossiervoering.
Ook de directeur van een thuiszorgorganisatie heeft een praatje gehouden over zijn manier van werken en hetgeen hij wil doen voor zijn land op dit gebied. het is een man met idealen, dromen, heeft al veel gedaan voor zijn land, maar niet alles is haalbaar. Maar ach, waar zouden we zijn zonder idealen en dromen?
Eerlijk? Ik ben in de pauze na het SOLK onderwerp naar huis gegaan, mede omdat ik moe was, al sinds aankomst worden we niet later dan 6.30 wakker en deze vrijdagochtend was dit zelfs voor mij al om 5.30. Ik wilde thuis graag nog een laatste keer naar mijn presentatie kijken die ik voor de volgende dag met Hermieke Veldman, huisarts zou gaan geven.
Eenmaal thuis besef ik mij dat ik geen laptop heb, ja, die ligt natuurlijk bij Lucky Twins. Dan maar wat lezen, aantekeningen maken van dingen die mij te binnen schieten. Mijn bevindingen van de training nog eens doornemen en zo opschrijven dat ik er een verhaaltje van kan maken.
Ook had ik wat last van een gevoel wat ik niet echt kon plaatsen, zou het heimwee zijn?
Tegen 19.30 komt Wouter met Hermieke thuis, ja!, dat was ik vergeten en ben gewoon weggegaan, ik zou na afloop van de eerste congresdag met Hermieke nog even achter de laptop kruipen om alles even door te nemen. Maar nu komt Hermieke gewoon leuk thuis even langs, ziet ze meteen waar Wouter en ik logeren. We nemen samen nog even de powerpoint door, schaven deze wat bij en klaar.
Er moet nog gegeten worden en we besluiten naar een leuk javaans eettentje bij de rivier een hapje te gaan eten met z'n drieen. Niet te lang, Hermieke heeft nog wat last van de jetlag.
Met een heerlijke maaltijd, nog even zitten aan de kant van de rivier met een fles Parbo, gaan we vervolgens terug naar huis. Wouter was wat stil, moe?, toch wat teleurstelling over de opkomst merk ik bij hem op.
Eenmaal thuis gaan we slapen. Morgen is er weer dag Wouter.
Dag 2 wordt ik vroeg wakker gemaakt door een berichtje van een lieve vriendin om 4.30!! Heb getwijfeld deze lieve meid nog als vriendin te blijven zien, maar ze is te lief. Mijn wakker worden wordt compleet gemaakt met een droom van Wouter, hilarisch, het regent namelijk bij ons naar binnen, de vloer is kletsnat en we moeten dweilen. Of ik dat niet merkte. Verschrikt doe ik mijn ogen nog eens goed open. Wouter vertelt dat het dus de hele nacht naar binnen heeft gedruppeld en nog steeds langs de muren naar beneden komt. Het duurt dus even voor ik door heb dat Wouter weer gedroomd heeft.
Ik verklaarde zijn droom alszijnde dat het deze dag aanmeldingen zou gaan regenen, let maar op!
Het is niet genoeg, ook Nita jaagt hij de stuipen op het lijf met dit gegeven, maar Nita heeft 'm al snel door.
Na ons ontbijt zijn we weer mooi op tijd bij Lucky Twins, Evelyn en girls zitten er weer mooi bij, in het wit dit keer.
Wederom is de opkomst van de Surinaamse collega's teleurstellend, uiteindelijk zullen er in totaal zo'n 50 a 60 mensen in de zaal zitten.
Verklaring is achteraf waarschijnlijk toch palmzondag, Suriname is gelovig en vooral op palmzondag. Het was al het 3e congres in een maand, etc. Jammer wederom.
Bijzonder aan deze dag is dat de officiele opening wordt gedaan door minister van volksgezondheid C. Waterberg, die al eerdere congressen van Wouter heeft geopend. Hij houdt een mooi praatje waarna vervolgens de 2e dag wordt gestart.
Ik ben weer zenuwachtig, vandaag is mijn presentatie. Eerst wat andere onderwerpen. Het nut van een huisartsenopleiding in Suriname bijvoorbeeld, een goed initiatief waar men al lang mee bezig is, vooral Eddy heeft hier onder andere zijn levenswerk van gemaakt. Er is nog geen huisartsenopleiding in Suriname. Je studeert 6 jaar geneeskunde en dan ben je klaar. Huisarts worden is een specialisatie waar je in Nederland nog eens 3 jaar voor moet verder studeren.
Anno 2012 is het eigenlijk ondenkbaar dat dit nog niet in Suriname het geval is.
Goed onderwerp op de agenda dus.
Alles wordt met een liefhebbende blik door Nita vastgelegd op foto en film.
Dan mag ik. Ik zal er kort over zijn. Hermieke en ik hebben er een goed gevoel aan over gehouden. Ons praatje was prima, Hermieke wat meer gericht op de artsen, ik vertel mijn bevindingen van mijn training en vraag de artsen aandacht hier aan te besteden, te investeren in hun assistenten, door middel van een gerichte opleiding, die overigens ook van start moet gaan en nog heel erg in de kinderschoenen ligt.
Het wordt allemaal goed ontvangen en er komen leuke vragen en commentaar vanuit de zaal.
Na afloop komen er mensen naar de toe met vragen, of ik nog eens apart een keer op de poli wil komen kijken en helpen, een aanbod voor een baan ligt er en zelfs doceren op de opleiding straks.
Als dat geen veren in je welbekende achterste geeft?
Ik besluit hierna wederom naar huis te gaan,De onderwerpen maag, darm en leveraandoeningen zijn vast boeiend, maar ligt niet echt in mijn interessegebied.
Ik groet Wouter, Hermieke en nog wat mensen en krijg verassend een lift van dokter Remy en zijn vrouw die mij thuis afzetten.
Thuis aangekomen ben ik stiekem een uurtje gaan liggen, luister naar Pearl Jam en laat alles nog even aan me voorbij gaan. Na een uurtje slapen besluit ik de stad in te gaan, ik moet nog souvenirs kopen. Ik ben altijd voornemens om alleen wat te kopen als ik iets leuks tegenkom, niemand zit te wachten op de zoveelste schort met I love...erop, of toch wel ;)
Helaas is de aanbevolen winkel dicht, vergeten dat ze op zaterdag maar tot 13.00 open zijn. Mijn koffiebarretje is vlakbij met de lekkerste koffie en muffins en besluit daar mijn teleurstelling over de gesloten winkel te gaan verwerken. Zo slenter ik nog even door de straten van Paramaribo, de zon is fel en heet, maar ik loop er zoveel mogelijk in. Het besef dringt door dat dit wellicht de laatste keer zou kunnen zijn dat ik hier loop en ik geniet, intens. Maak weer wat foto's van de stad, de moskee en synagoge, met een zonnetje erbij dit keer.
Aan de kade zitten en kijken naar de bosjesbrug, genieten van de man en zijn schaafijskraampje. Zelfs de viezigheid, stof en verval van de stad krijgen ineens iets moois.
Met de taxi terug naar huis was geen optie, hollander als ik ben ga ik eerst kijken of ik niet eerst met de bus naar Lucky Twins kan, want ik wilde er weer zijn bij de afsluiting van de dag, zodat ik met Wouter mee terug naar huis zou komen.
Na navraag wordt mij de bushalte gewezen die mij daar naartoe brengt.
Er is geen dienstregeling in Suriname, gewoon wachten tot de bus vol is, dan rijdt deze pas, heet in de bus, of niet heet in de bus. Geteld zo'n 20 minuten heeft dit geduurd, maar hij brengt me keurig naar waar ik naartoe moet, voor 1.25 SRD, 40 eurocent!
De dag is goed verlopen, ondanks de lage opkomst was het leuk, interactief, interessant genoeg en zelfs leerzaam voor sommige. Dat zijn goede berichten om te horen.
Wouter en ik nemen de taxi terug naar huis en Eddy en Nita volgen met de motor.
Tegelijk komen we aan. Lucky Twins is maar 10 minuten met de taxi van huis, prettig dus.
Eddy laat ons de video van die dag zien, waaronder mijn presentatie, leuk om terug te zien, maar naar jezelf kijken blijft toch raar.
'S avonds gaan we met een groepje artsen uit Nederland, een Nederlandse internist en zijn vrouw, beide werkzaam in Suriname, Eddy en Nita eten bij 'The Garden Of Eden', een voor mij poepie chique thai bleek.
We reserveren een busje die na een tussenstop bij het hotel van de Nederlandse collega's ons brengt naar het restaurant.
En het was een ervaring! Ik had nog nooit thais gegeten, maar ik moet zeggen, ik wil daar wel een hobby van maken. Superlekker, fijne mensen om je heen, alles in een romatische setting in de prachtige tuin met zijn Buddahbeeld en bamboe op een zwoele avond.
Mooie afsluiting van dag 2 zo.
Wouter, Eddy, Nita en ik nemen een eigen taxi terug naar huis, voor de rest zijn ook taxi's besteld.
Nog nagenietend van al dit lekkers, de mooie dag weer, gaan we naar ons gevoel te laat naar bed, maar ach...ik heb wel thais gegeten.
Ik ben benieuwd met welk droom Wouter morgen komt. Welterusten Wouter.
Dag 3
De batterij van mijn mobiel is opgegaan 's nachts en ik zou de wekker zetten. Verschrikt doe ik mijn ogen open, maar gelukkig, Wouter staat al onder de douche, het blijkt 6.45. Wouter was uit zichzelf al wakker geworden.
Helaas, geen droom dit keer. Ja, een 1 april poging, maar daar trappen we niet in.
Aangekomen bij Lucky Twins gaat Wouter nog even pinnen, dit blijkt wel een flauwe grap te zijn, er wordt gepind, maar er komt geen geld uit, serieus niet. Vervelend, maar Wouter laat zich niet kennen, geen tijd om je druk te maken, hij heeft nog een laatste congresdag in goede banen te leiden.
De vriendinnen van Evelyn zijn er vandaag niet, dus zit Evelyn er alleen, maar gezien de opkomst de dagen ervoor verwachten we geen enorme drukte, en anders schiet ik gewoon bij.
Helaas blijkt dit het geval, wederom te weinig aanmeldingen, maar het is nu eenmaal plamzondag en het regent. Volgens Evelyn geen combi Surinamers de deur uit te krijgen.
En dan ineens Boem! Stroomuitval! , het was aangekondigd, op radio en tv, maar je hoopt toch stiekem dat het jouw congresruimte niet zal overkomen. Dus zitten we in het donker, komen er kaarsen, draagbare lampen en de airco doet het dus ook niet.
Dat wordt improviseren. We verhuizen in ieder geval met iedereen naar een verlichte zaal met veel ramen, dat scheelt al. Alleen de presentaties kunnen niet gehouden worden.
Wouter begint met zijn praatje over Telehealth, als het ware behandelen op afstand. Vooral voor de binnenlanden erg nuttig. Je maakt bijvoorbeeld een foto van een wond ergens in de binnenlanden, je zoekt verbinding middels je mobiel met een huidarts die hierop aangesloten is, die je vervolgens na het zien van de foto goed kan vertellen wat je met de wond moet, zonder dat de patient met een vliegtuig, over water of anderzins vervoerd moet worden om een arts te zien. Ideaal.
Alles weet Wouter zonder stroom prachtig te illustreren en houdt met regelmaat gewoon zijn laptop omhoog, die doet het natuurlijk door de opgeladen batterij gewoon.
Op het moment dat Wouter nadere uitleg geeft over het systeem en roept 'en dan druk je op dit knopje' springt spontaan het licht weer aan! Een applaus wordt gegeven en er word hard gelachen.
Toeval, maar ook weer niet, Wouter had kort ervoor gebeld met de directeur van de energiecentrale dat hij toch echt stroom nodig had ivm zijn congres. Dat heeft geholpen! Zo gaat dat in Su!
Iedereen is blij en men kan verder met het geven van haar of zijn presentatie. Onderwerpen vandaag zijn Parasitologie en microbiologie, erg boeiend, maar te ingewikkeld, sla ik even over.
Het gaat in ieder geval over parasieten en bacterien in je darmen en wat daar de gevolgen van kunnen zijn als je dit niet goed behandeld.
Bijzondere en heftige onderwerpen waren huiselijk geweld en kindermishandeling met als start een heftig film hierover.
Er is ruimte voor commentaar en vragen hierover en die komen er dus volop, het is een beladen onderwerp maar toch kan iedereen in de zaal er goed over praten. De cijfers liegen er immers niet om, niet alleen in Suriname, maar ik denk overal te wereld is het onze taak als volwassenen onze kinderen te beschermen en een veilig thuis te bieden. De wereld heeft het verdrag voor de rechten van het kind niet voor niets getekend, hier moeten wij ons aan houden.
Kinderen zijn onze toekomst, als je daar niet goed voor zorgt, zeker bij mishandeling, geestelijk of lichamelijk kweek je zo een verknipte wereld met alle gevolgen van dien.
Na de lunch besluit ik naar huis te gaan, de workshops starten, waar net als de 2e dag inhoudelijk op alle onderwerpen nog eens dieper wordt ingegaan. Ik laat dat even voor wat het is en neem een taxi naar huis.
In de taxi zit ik naast een chauffeur van mididelbare leeftijd, zijn eerste dag als taxichauffeur, net terug uit Nederland en besloten te blijven. Hij heeft 25 jaar in Amsterdam Blijmer gewoond en heeft besloten terug te gaan naar Su, kan ik mij nu voorstellen. Om toch geld te kunnen verdienen is hij taxichauffeur geworden.
Helaas was de rit te kort verder te kletsen met deze man, ik had graag meer gehoor over hoe en waarom.
Ik wijs hem de weg en we zijn allebei van mening dat Suriname een prachtig mooi land is, maar dat mede door de politieke onrust de bewoners van het land er zelf niet echt van kunnen genieten. Er blijft hierdoor een hoop liggen van wat er nog moet gebeuren, veranderen, het land nodig heeft.
Vanmorgen de wekker gezet om 5.30, vanaf 04.00 al klaarwakker! Fijn..
Koffie en achter de laptop mijn presentatie aanpassen, bijwerken, aanvullen.
Alles naar aanleiding van de polibezoeken die ik de afgelopen week samen met Wouter heb afgelegd. Daaruit een beetje geinventariseerd wat de wensen waren van de assistenten en dat verwerkt met de inhoud van mijn training.
Wouter wordt dik een uur later pas wakker en wil eigeniijk gelijk achter de laptop. Zo ging het de hele ochtend, mag ik nu? Ben je al klaar? Ik moet nog wat printen!
De gezonde spanning stijgt bij mij, ik ben zenuwachtig over hoe de training zal verlopen, niet weten wat te verwachten, zoals ik al eerder schreef zijn de assistenten niet echt assistenten zoals wij dat in Nederland kennen, het zijn of administratief medewerkers, verpleegkundigen of niet geschoolde assistenten, een opleiding voor doktersassistenten is er namelijk niet.
Uiteindelijk moet ik er aan, we gaan met de taxi naar de poli van Telesur, telecombedrijf in Suriname die zijn eigen doktersdienst heeft voor zijn medewerkers en familieleden.
Eenmaal aangekomen worden we hartelijk verwelkomd en staat de beamer al voor me klaar. Dat werkte geruststellend voor me, mensen die met je meedenken en ervoor zorgen dat je kunt werken. Scheelde een stuk in mijn nerveus zijn.
Ik sluit mijn laptop aan nadat er eerst een verloopstukje gezocht moest worden, stekkerdoos is niet ingespeeld op een 'nederlandse' laptop. Ik kan ik aan de slag, alles doet het.
De dames komen keurig op tijd, allemaal hebben ze al een ochtend werken erop zitten, zijn gaar, maar reageren enthousiast.
Ook zijn er 2 huisartsen uit belangstelling bij, maakt het wat spannender, maar is wel leuk.
Wouter is mee ter ondersteuning, voelt fijn dat je baas erbij is en een wakend oogje op je houdt.
Ik begin mijn training en alles verloopt soepel, de dames beginnen te vertellen over hun ervaringen en ik speel daarop in, laat mijn powerpoint presentatie zien en licht deze tussendoor toe. Het wordt goed ontvangen.
Door een deel van de training interactief te maken door ze in 3-tallen aan het werk te zetten kakt de energie minder in en houdt je groep bezig, er ontstaan discussies, heel goed!
Er wordt heen en weer gepraat en gelachen tussendoor. Ik sta erbij en aanschouw het.
Wouter heeft een radio interview gepland staan en laat mij alleen achter.
We bespreken uiteindelijk alles nog eens met z'n allen en ik sluit mijn training af.
De groep laat blijken dat ze veel geleerd hebben, ik bracht het leuk volgens hen. Dat zorgde voor een kleurtje op mijn wangen, uiteindelijk is het toch vreemd, maar wel leuk om complimentjes te krijgen.
Telesur zorgde verassend voor een snack en een flesje fris voor iedereen, heerlijk.
Ik bedank de groep en zwaai iedereen uit.
Ik had er ruim een uur voor uitgetrokken, 2 uur heeft het geduurd.
Het was een leerzame ervaring voor me, heb ook van hen een hoop geleerd.
Ik neem alles wat ik heb aan vragen vanuit de groep mee zaterdag op het congres voor de huisartsen en zal ik de Surinaamse huisartsen proberen duidelijk te maken dat hun assistenten graag veranderingen zien in hun praktijk, maar dat dit alleen mogelijk is als zij de steun hebben van hun baas.
Doel deels bereikt!!
Wouter en ik laten ons door een van de dames afzetten bij het hotel waar de Nederlandse huisartsen en andere mensen die zullen deelnemen aan het congres zullen aankomen en verblijven.
We drinken koffie in de veranda en niet veel later komt de bus aan, we staan er om ze te verwelkomen. Groeten iedereen en her en der wordt er gevraagd hoe mijn presentatie ging, een aantal heeft zelfs mijn blog gelezen, leuk om te horen. Ik wist niet dat Wouter dat doorgemaild had.
Moe van de reis gaat iedereen nog uit eten, behalve ik. Ik groet Wouter, neem een taxi naar huis, neem mijn vertrouwde koffie met koek en laat me door Nita verwennen met nog een heerlijk gegrild stokbroodje met pindakaas en hete augurk.
Zelf de wekker gezet dit keer, echt waar! En wel om 06.00.
Blog geschreven en presentatie bijgewerkt die ik morgen, donderdag ga houden.
Gezonde spanning en ietwat angstig wat te verwachten, maar dat komt goed.
Wouter en ik gaan een dagje weg. Op het programma staan Fort Nieuw Amsterdam, Marienburg en Frederiksdorp.
Murphy zal ons met zijn taxi overal naartoe rijden, al komt hij uit de nachtdiens wil hij dit graag voor ons doen, lief. We nemen de hangmat voor hem mee, zodat hij deze kan ophangen en zo toch een klein beetje kan slapen.
We rijden eerst naar Fort Nieuw Amsterdam. Het Fort werd vanwege zijn strategische ligging tijdens de 2e wereldoorlog door de Amerikanen gebruikt als verdedigingspunt voor de bauxietwinning in het bovenstroomgebied van de Surinamerivier. De gevangenis op het terrein is tijdens de 2e wereldoorlog gebruikt voor de internering van 146 mensen uit Nederlands-Indie die van NSB- sympathieeen werden verdacht.
Bron:Google :)
We lopen over het terrein, Murphy gaat gezellig mee en bekijken alles wat er te zien is. We zijn er toch vrij snel doorheen gelopen en besluiten onze weg te vervolgen naar Marienburg.
Marienburg is een oude suikerplantage geweest. De fabriek produceerde rietsuiker, Melasse en later ook Rum. De fabriek was in 1986 voor het laatst in gebruik. Wouter weet er veel over te vertellen, hij heeft op het fabrieksterrein gewerkt in het Hospitaaltje wat er stond in zijn jonge jaren als C0-assistent.
We krijgen wat trek en onze lunch zal plaats vinden op Frederiksdorp ,een mooie plek waar je alleen komt met een bootje. Murphy laten we achter met een hangmat om wat te gaan slapen.
Dit deed Murphy liever dan met ons meegaan.
Frederiksdorp was vroeger een koffieplantage waar destijds wel 200 slaven aan het werk waren. Nu is het priveeigendom en Hotelaccomodatie van de familie Hagemeijer. De oude plantagehuisjes zijn opgeknapt en worden verhuurd.
Je vindt hier de wat hogere klasse Nederlanders die hier een paar dagen komen doorbrengen. Het is een rustoord, je kunt er heerlijk wandelen, als je geluk hebt zie je de mooiste vogels en kun je er eten.
Na het eten of om gewoon even te rusten hangen er vele hangmatten waar je heerlijk in kunt gaan liggen luieren.
De lunch, Saoto soep was heerlijk. Wouter gaat lekker in een hangmat liggen en ik besluit nog een rondje te gaan lopen. Vogels zie ik niet echt, en die ene die ik zie heb ik geprobeerd vast te leggen. Het is warm, ik ben toch wat moe en besluit ook in een van de hangmatten te gaan liggen. Het ligt heerlijk en het duurt dan ook niet lang voor ik in slaap val.
Ineens begint het achter mn oogbollen wat te draaien, een soort i'k zit in een bootje gevoel'. Het is Wouter die met mijn hangmat aan het zwaaien is, fijn..
Tijd om te gaan. Murpy wacht ons op aan de overkant.
Wouter wilde me graag nog meenemen naar Peperpot, een wandelgebied met vlinders, vogels en apen, helaas, het is 16.00 geweest, het is gesloten.
Zo rijden we zoetjes aan weer naar huis met een tussenstop bij Helga voor een glaasje water en een plasplauze. Terwijl Wouter en Helga wat kletsen, komt de baldadigheid in mij naar boven. Ik spot een Pomarakboom, een appelsoort, in Suriname veel te zien en besluit er half in te klimmen met wat hulp van een oud gietijzeren bed wat tegen een van de bomen staat.
Murphy krijgt de smaak te pakken en begint mee te plukken. Gewoon, had ik zin in.
Met de oogst en een pomerak appel achterlatend voor Helga gaan we naar huis.
Even mijn blog schrijven, koffie drinken en dan worden we om 21.30 verwacht in een warung, een Javaans restaurant waar we met Helga en haar man gaan eten.
Mooie afsluiting van een relaxdagje, dank je wel Wouter!
Wederom vroeg eruit, 07.00 in de taxi welteverstaan. Alleen dit keer heeft Wouter zich verkeken op mij.
Ik wilde er niet uit en heb dit volgens mij ook wel laten blijken, was niet gecharmeerd van zijn lieve woordjes, integendeel.
Toch realiseerde ik mij dat ik mijn ochtendhumeur moest verplaatsen naar de volgende locatie, de koude douche. Die heeft het ook moeten ontgelden, arme douche.
Na een zeer kort ontbijt, 10 minuten om precies te zijn, tegen mijn inmiddels vertrouwde routine in, wat dus ook niet bevorderlijk was voor mijn stemming, komt de taxi voorrijden, en die lieve taxichauffeurs zijn altijd op tijd. Grrr...
Eenmaal in de auto behoudt ik mijn humeur, staar wat voor me uit en ben blij dat de chauffeur kletst, hoef ik het niet te doen, niet dat ik een prater ben in de auto, de meeste die mij kennen weten dat, maar toch.
Planning voor deze dag was de RGB poli van dokter F.B, dit is een staatspoli en staat in een arme wijk, dat merk je al vrij snel als je aan komt rijden, niet een poli zoals we deze gezien hebben in de stad. Het trekt mijn aandacht en ik word al iets wakkerder.
We worden afgezet en lopen richting de poli, waar onder een soort veranda, in de hitte al zo'n 30 a 40 mensen, voornamelijk vrouwen met baby's, het blijkt CB, consultatiebureau. Her en der zie ik wel een verdwaalde patient zitten. Het is vol buiten, maar rustig.
We lopen naar binnen, vragen naar dokter F.B, hij blijkt er niet te zijn vandaag, hij komt ook niet, er is wel een andere dokter, maar zij komt later.
Het is een drukke bedrijvigheid, allemaal zusters die in en uitlopen, baby's wegen, controleren. Vervolgens moeten die kleintjes wachten tot de dokter komt, die kijkt de kindjes nog eens na, om ze vervolgens hun vaccinatie te laten krijgen door de zuster.
Alleen de dokter is er nog niet, Wouter biedt aan vast te beginnen, en dat is zeer welkom.
Wouter installeert zich en ziet de eerste kindjes, stelt een paar vragen over voeding, gezinssituatie en of het kindje recent ziek is geweest.
Gelukkig zijn alle kindjes die hij ziet, zo'n 6 gezond en groeien ze goed, op een meisje van 1 jaar na, zij zat net iets onder haar gewicht doordat moeder bij navraag meldde dat zij niet genoeg geld had om eten te kopen voor haar baby. Triest, maar nog steeds veel voorkomend.
Stuk voor stuk zijn het lieve mama's met de meest prachtige kindjes, mag ik foto's maken en poseren ze, samen met hun kindjes erop los. Het levert mooie plaatjes op.
Al vrij snel komt de dokter binnen en is blij verrast dat Wouter alvast van de gelegenheid gebruik maakte te beginnen met het spreekuur, ze neemt het over en wij gaan een kijkje nemen bij de balie en gelijk ook de ruimte waar wordt gevaccineerd.
Dit alles gebeurt op pakweg een ruimte van zo'n 25 a 30m, niet groot dus.
Er zijn ook 2 behandelkamers waar de cytogevallen, oftewel de spoedgevallen naartoe worden gebracht, dan komt de dokter tussendoor kijken, de poli is ook gewoon open voor reguliere patienten, alleen dinsdagochtend is CB ochtend.
Er is ook een kamertje waar de baby's worden gewogen met daarachter een piepklein keukentje.
We nestelen ons in een hoekje en ik voel me wat bezwaard, het is druk, maar alles is onder controle, ik heb respect hoe ze het doen, zonder computer, alles wordt opgeschreven in grote schriften.
We praten ondanks de drukte een beetje met een van de zusters en ze vindt het leuk dat we er zijn, al is het druk. Ik bied aan mee te prikken, maar dat is juist het leukste van het vak, dus staat ze dat liever niet af, snap ik, had ik ook gedaan. Kindjes worden gevaccineerd, een zieke patient loopt in en uit, een patient komt zich inschrijven, er wordt veel geschreven en alles gebeurt rustig en kalm.
Mijn ochtendhumeur is totaal verdwenen, ik ben diep onder de indruk van het nut van zo'n poli in die wijk, van de keihard werkende zusters, van de dokters die al die zieke mensen moeten zien, soms wel 90 op een ochtend, een ochtend die loopt van 07.00 tot 11.00 en iedereen komt aan de beurt. Al moeten patienten dus soms wel uren wachten, afspraken worden niet gemaakt, op volgorde van binnenkomst en de spoedgevallen tussendoor. Het doet me veel.Wil eigenlijk niet weg.
We besluiten een taxi te bellen, want Wouter moet naar Dagblad Suriname om een promotiepraatje te houden en een advertentie in de krant te laten zetten.
Aangekomen wacht Eddy ons op, hij heeft een afspraak geregeld met de eindredacteur, ik weet zijn functie niet echt, maar ik noem hem even zo.
Een vriendelijke Hindoestaanse man verwelkomt ons en we nemen plaats in zijn kamer.
Mijn eerste idruk was anders van deze meneer, maar zo zie je maar, nooit meteen op je eerste indruk afgaan. Hij blijkt een goede journalist, stelt de juiste en goede vragen, toont oprecht interesse en ziet het nut en belang in hetgeen wij komen verkondigen.
Tussendoor wordt er op de deur geklopt, het is een interviewer die Wouter zag op STVS, hem al sinds die uitzending probeert te bereiken, hij wil graag een interview met Wouter, de cameraman staat klaar, of dit even snel tussendoor kan?
Hee, alles voor het congres, dus begeven wij ons naar de de geimproviseerde kleine studio voor flitsinterviews. Juist dit spontane interview zorgt ervoor dat het leuk verliep, de journalist stelt goede vragen, Wouter voelt zich op zijn gemak en kan goed zijn praatje houden.
Voldaan lopen we terug naar de redacteur en maken ons praatje af om vervolgens naar huis te gaan.
In de taxi koopt Wouter onderweg de krant 'De Ware Tijd', zijn advertentie staat erin, althans dat is de bedoeling, maar blijkt niet het geval. Wouter is hier niet van gecharmeerd en dus begeven wij ons voordat we naar huis gaan naar het kantoor van die krant. Na wat woorden met een dame daar, een belletje naar Nederland wordt het alsnog geregeld, het komt nu een dag later in de krant.
Eenmaal thuis kunnen we gelijk aan tafel, het is 13.00, dus gaan we warm eten, het is welkom, we hadden trek. Na een voor mij korte siesta en vervolgens wat gelummel en voor Wouter hard werken achter de laptop, komt dokter F.B ons om 18.00 halen om lekker in de stad te gaan eten.
Ik maak kennis met deze spontane dokter, Ik krijg een Brassa en hij stelt zich voor. Hij hoorde al van Wouter dat ik meekwam naar Suriname en heet me welkom in Su.
We rijden naar de stad, ik wil vis eten en graag buiten, verder had ik geen wensen. We rijden naar Broko, een leuk lounge/eettentje aan de Suriname riveir, lekker buiten, met uitzicht over de rivier en de Bosjes Brug, met de ondergaande zon, levert dit een mooi plaatje op.
Het is een mooi plekje, wordt de eerst djogo bestelt, had ik dat al geschreven? Een djogo is een liter bier, makkelijker dan aparte flesjes en we maken nader kennis met elkaar. Dokter F.B en Wouter zijn verrukt elkaar weer te zien en te spreken, het zijn matties die elkaar al lang kennen en die twee samen zien, zorgt ervoor dat ik kijk naar 2 baldadige jongetjes.
Herinneringen worden opgehaald en F.B kan niet geloven dat we maar zo kort in Su zijn, hij wil nog zoveel met Wouter ondernemen. F.B vraagt me naar mijn verblijf hier, ik vertel hem wat dit land tot nu toe met mij gedaan heeft, hoe ik het ervaar.
Ik vertel hem over hoe ons bezoek aan zijn poli die ochtend daar mede aan bijgedragen heeft, toon ik diep respect voor die man. Hij komt uit die wijk, heeft het toevallig gemaakt, hard gestudeerd, is goed terecht gekomen en wil graag iets betekenen voor zijn gemeenschap. Ondertussen studeert hij nog verder voor een Master opleiding!
Er is geen vis meer helaas, wel garnalen wat achteraf ook een goede keus blijkt, we genieten van de maatlijd en er wordt nog een djogo bestelt. dokter F.B is de BOB, Wouter en ik niet. :)
Na deze heerlijke warme avond besluiten we naar 't Vat te gaan, een soort Leidse plein, gezellig plekje met een livebandje.
Daar ontmoeten we al snel de eerste Nederlanders die meedoen met het congres, zij zijn eerder gekomen. Een ervan heeft de folders mee, 100 stuks, van het congres, ze zien er prima uit, mooie uitgebreide folder met het programma. Wouter wist dat hij hier zou zijn, geen toeval dus.
Ik praat wat met het vrouwelijk gezelschap van de aanwezige heer en aan de andere kant van mij met dokter F.B en Wouter. We bestellen weer een djogo en bitterballen!?! Bitterballen?, voordat ik het wist wordt de eerste in mijn mond geduwd. F.B wil graag een Saoto, zoute soep die hem heerlijk smaakt.
Dokter F.B en ik kletsen over zijn idealen, dromen, zijn praktijk en vice versa. We kunnen het goed vinden samen.
Het is inmiddels alweer 23.00 uur en tijd om naar huis te gaan, F.B loopt vast naar de auto terwijl ik op Wouter wacht die zijn gesprek afrond.
Als ik naar de auto loop staat daar een geopende deur voor mij klaar met daarnaast een dokter F.B, met een rode roos in zijn hand, voor mij, voor de gezellige avond. Een dikke brassa geef ik hem en ik zit wat giechelend in de auto terug.
Eenmaal thuis gaat het gegiechel nog even door, zij het ietwat teut..dokter F.B, zijn poli en verschijning hebben mijn ochtendhumeur als sneeuw voor de zon doen laten verdwijnen...charmeur...
Mijn onderbenen lijken net een waterpokkenuitbraak en de rest van mijn lijf ziet er ook niet fraai uit. Muggebeten, veel, heel veel. Dat is niet erg, maar zorgde afgelopen nacht voor jeuk, veel jeuk. Ze zijn klein, je ziet ze nauweijks, maar richten grote schade aan vooral dus mijn onderbenen. Ook Wouter blijft niet bespaard.
Dit samen met gedachten en gezonde spanning over de eerste soort van werkdag zorgde dit ervoor dat ik keurig netjes door Klaas Vaak gewekt werd om 04.30, klaarwakker was en dus om 05.30 er maar uitgegaan ben.
Koffie drinken en ontbijten dan maar en wachten tot Wouter wakker wordt, die mij heel lief 's nachts al heel subtiel vroeg of er iets was, nee hoor, wordt alleen gek van de jeuk.
07.00 staat de taxi voor de deur, we hebben om 07.30 een afspraak bij STVS, Nationale tv zender van Su. Daar zal Wouter een promotiepraatje live gaan houden voor het congres komend weekend wat zal plaats vinden van vrijdag tot en met zondag.
We zijn te vroeg, het blijkt dichterbij dan we dachten. Met de taxichauffer wordt afgesproken dat wij hem voor een paar uur zullen inhuren en hij dus op ons moet wachten, we hebben meerdere afspraken staan en dan is het handig om je eigen chauffeur te hebben die je overal naartoe brengt.
We komen aan en Wouter wordt welkom geheten. Als Wouter vraagt hoe laat hij zijn praatje mag houden wordt er gemeld dat de live uitzending van 8 tot 9 zal zijn, wij dachten dat er vooraf opnames plaats zouden vinden die vervolgens als een soort newsflash uitgezonden zouden worden, maar Wouter blijkt live op tv te komen.
We moeten dus wachten en ons word gemeld dat we de chauffeur moeten laten gaan, het zal nog wel even duren. Dit doen wij, sneu voor de chauffeur, maar deze wordt betaald en rijdt weg.
Dan wachten we, en wachten we, er komen nog 2 heren binnen en wachten ook.
Dan is het uitzendtijd, 08.00. De laatst binnengekomen heer wordt het eerst meegenomen voor de schmink, daarna Wouter.
Diezelfde heer wordt vervolgens het eerst meegenomen voor de uitzending, hij blijkt een lid te zijn van een politieke partij, op dit moment is het in het land erg rumoerig omtrent de eventuele amnestieverlening aan Desi Bouterse, er is veel om te doen, is het onrustig.
Dus heeft dit voorrang, logisch.
We kunnen in de wachtkamer getuige zijn van de live uitzending van deze meneer en vervolgens mag Wouter mee.
Ik loop mee om de boel vast te leggen en foto's te maken. De studio zier er grappig uit, een redelijk kleine ruimte, met een tafel waaraan staand gepraat wordt en op pallets met wieltjes eronder staat.
Het interview wordt afgenomen, niet geheel naar Wouter's wens, de interviewer heeft niet echt idee van wat hij moet vragen en vraagt soms irrelevante vragen. Midden in de uitzending wordt er water gebracht door een jongedame?!? Heel apart.
Ik leg intussen alles vast zodat Wouter het kan terugzien.
Na deze ervaring wordt er een taxichauffeur voor ons gebeld.
Inmiddels is het 09.00, de taxichauffeur brengt ons naar onze volgende afspraak, een van de vele, om precies te zijn een stuk of 8, waaronder een bedrijfshuisartsen praktijk van TeleSur, het mobiele telefoonberdrijf van Suriname, waar medewerkers en familieden worden behandeld, een moderne praktijk, redelijk goed voorzien van een goed lopend huisartseninformatiesyteem op de pc.
We houden een praatje over wat ik als assistente ga doen aanstaande donderdag, ik zal namelijk in 2 sessies van zo'n 2 uur training geven aan collega's, de zogenaamde Triagetraining, dat betekent dat je bij binnenkomst van een patient een beetje de urgentie kunt bepalen wanneer wie het eerst geholpen wordt. Soms lopen artsen hier tegen aan en moeten assistenten in discussie met patienten hierover, een patient met hartklachten moet nu eenmaal eerder gezien worden dan iemand met een verstuikte enkel.
Dit komt ook mede door het ontbreken van een goed afsprakensysteem. Afspraken worden niet echt gemaakt of op papier. De praktijken die een pc hebben voeren patienten in op volgorde van binnenkomst.
Na deze praktijk gaan we zo nog wat praktijken langs om vervolgens bij het AZ ziekenhuis te eindigen, Wouter heeft hiervoor een soort van planning gemaakt over hoe laat we waar naartoe moeten.
In de auto vraag ik de chauffeur naar zijn naam, het is een leuke jongeman die net begonnen is bij het taxibedrijf, zijn navigatie op zijn mobiel doet het niet, heeft geen stratenboek, maar met wat hulp van Wouter brengt hij ons van A naar B. Uiteindelijk weet hij toch redelijk de weg.
Hij heet Wendel en Wendel groette ons al bij het begin met ' Gods Zegen'..hij moet bij de pinksergemeente aangesloten zijn, kan niet anders.
Wendel houdt uit beleefdheid leuke praatjes en vraagt zo af en toe hoe en wat. En Wendel is niet onaardig om te zien, dat worden leuke ritjes :)
We huren Wendel in voor 4 uur, prijs wordt afgesproken en we dingen wat van de prijs af, zoals het hoort.
We rijden zo de hele stad rond en buiten is het heet. Van afspraak naar afspraak.
Ook worden er mensen bezocht waar Wouter gewoon even zijn gezicht wil laten zien, men wil herinneren aan het congres of juist overhalen te komen, de inschrijvingen lopen nog niet zoals gewenst, maar dat komt goed.
In het AZ ziekenhuis bezoeken wij een geremigreerde internist vanuit Nederland die sinds kort daar aan het werk is. Het gaat gaat goed met hem, het spreekuur loopt goed en als internist zal hij een deel van het congres voor zijn rekening nemen.
We krijgen trek en Wouter vraagt Wendel te zorgen voor eten, we willen Roti! en Wendel zorgt voor Roti, ik vraag hem ook wat voor zichzelf te eten te halen, hij zit immers een aantal uur met ons opgescheept. Hij staat ons voor het ziekenhuis op te wachten met 2 hete bakjes Roti, mensen kinderen...dat is welkom!, we rammelen, ik had zelf om 5.30 ontbeten en inmiddels was het 13.00. Ook haalde Wendel heel lief 2 koude flesjes water voor ons, ik kan mijn geluk niet op, de Roti smaakt heerlijk en het water komt op het juiste moment. Mijn eerste Roti in Su, weliswaar in de auto, maar smaakt er niet minder om, integendeel.
We eindigen ons bezoek in het St Vincentius ziekenhuis, niet gepland, maar weer even gezicht laten zien. We laten ons door een internist aldaar rondleiden door het oude gedeelte waar hij werkzaam is en het stukje nieuwbouw wat nog afgebouwd moet worden, het worden mooie ruimtes.
Wendel zet ons om 14.00 thuis af, ik ben bekaf van alle mensen die ik ontmoet heb, de warmte.
Wendel groet ons en wenst ons weer een goede dag met 'Gods Zegen'.
Ik besluit een siestaslaapje te gaan doen en Wouter volgt niet snel daarna.
De rest van de middag niet veel gedaan, gelezen en van de warmte genoten.
Wouter is wezen tennissen in die tussentijd, komt moe, maar verrukt terug, zijn back en forehand blijken goed!
Mooi Wouter!
Wouter vraagt of ik een koude Parbo wil...proost! Op Wendel!
